ميگفتند باقى محصولات از ماليات معفوّ بود اين اصلاح مالياتى با وجود معايبى كه داشت از جهت ابهام و سنگينى مالياتهاى سابق باعث خوشنودى و رفاه مردم گرديد ماليات سرانه هم در زمان انوشيروان اصلاح شد توضيح آنكه مردم را از روى دارائى تخمينى به چند طبقه تقسيم كرده براى هرطبقه سرانه‌اى قرار دادند « 1 » جنگيها و روحانيّون و دبيران و مستخدمين ادارات سلطنتى از دادن ماليات سرانه معفوّ بودند ماليات سرانه از سنّ 20 تا 50 گرفته ميشد براى اجراى مقرّرات مذكوره بقضات ولايات امر شد كه ناظر اجراى آن باشند و به شكايات از تعدّى مأمورين دولت رسيدگى كرده منظما مركز را مطّلع دارند عايدات عادى دولت ساسانى از مالياتهاى مذكور حاصل ميشد و دولت علاوه‌بر آن عايدات فوق‌العاده نيز داشت مانند غنائم جنگى و غرامتهائى كه از روم ميگرفت و هدايائى كه در عيد نوروز و مهرگان مردمان متموّل شهرى ميدادند و نيز عايدات معادن طلا و غيره بعضى گمان مىكنند كه در اين زمان گمرك هم ميگرفته‌اند ولي محقّق نيست عايدات ساليانه دولت در زمان خسرو پرويز 240 ميليون درهم بوده « 2 » لشگر قسمت عمده قشون را سواره نظام تشكيل مىنمود سواره نظام مركّب بود اولا از سواران جاويدان - يادگار دوره هخامنشى - و ليكن معلوم نيست عدّه آنها چه بوده ثانيا از سواران چريك كه پادشاهان دست نشانده براى خدمت حاضر ميكردند در ميان آنها همه نوع طوائف ديده ميشد ( ديلميها و گيلكيها و چولهاى گرگان و ارامنه و غيره ) ثالثا سوارانى كه جان اپسبار ( جان‌سپار ) نام داشتند اينها سپاهيان داوطلب يا اجير بودند اسلحه دفاعى سوارها تركيب مىيافت از سپر و كلاه‌خود و زره و جوشن و چيزهاى ديگر كه سر و سينه و دست و پا و غيره را

--> ( 1 ) - طبقه اولى 12 درهم در سال ميداد متوسطه 8 يا 6 و باقى اهالي 4 درهم ( 2 ) - تقريبا چهل ميليون تومان به پول امروزى - يوستى عايدات مذكوره را معادل 294 ميليون مارك طلا دانسته ( اساس فقه اللغه ايرانى )